انتقاد سالم

انتقاد سالم  

روش های انتقاد سالم از جوان
برخی راه کارهای مؤثر در به کارگیری از شیوه انتقاد نسبت به جوانان در ذیل، پیشنهاد می شود:
1. انتقاد سازنده، همیشه با بیان یکی از جنبه های مثبت جوان آغاز شده و با جلب اطمینان وی، موضوع اصلی مورد انتقاد طرح می شود. به کارگیری چنین روشی، موجب می شود که شنونده، مقاومت کمتری در پذیرش انتقاد از خود، نشان دهد.
2. انتقاد سالم، در قالب جملات و عبارات غیر مستقیم مطرح می شود و جنبه محکومیت، آمرانه و تحریک آمیز ندارد؛ مثلا با این عناوین می توان، انتقاد را به عملی سازنده مبدل نمود: «آیا بهتر نبود؟»، «آیا صلاح می دانی»؟ و...
3. انتقاد سازنده، در خلوت و در غیاب دیگران، نسبت به جوان، انجام می شود. در غیر این صورت، جوان، امنیت روحی خود را در معرض تهدید و مخاطره می بیند و در صدد مقابله به مثل برخواهد آمد. حضرت امام صادق ـ علیه السلام ـ در ضمن یکی از بیانات ارزشمندشان می فرمایند: «اگر انتقاد از دوستت را در حضور دیگران انجام دادی، او را خوار و ذلیل کرده ای و اگر انتقاد از او را در تنهایی به عمل آوردی، او را عزت بخشیده ای.»
4. در هر نشست انتقادی، طرح بیش از یک موضوع، جایز نیست. اگر از همه جهات، جوان را مورد انتقاد قرار دهیم، او را علیه خود برانگیخته ایم و در نهایت، نتیجه ای عاید نخواهد شد.
5. چنانچه در مراحل اولیه. انتقاد به صورت ایما و اشاره انجام شود به لحاظ رعایت حسن ادب و دوستی، بر تفاهم موجود میان جوانان و اطرافیانشان، خواهد افزود.
6. در ضمن انتقاد ملایم از جوان، فرصت کافی برای اظهار نظر و گفتگو برای وی باید در نظر گرفت و مطالب پیشنهادی وی را با استفاده از «هنر خوب شنیدن» و «فن گوش کردن فعال» باید مورد قرار داد.
7. در صورت پذیرش انتقاد به وسیله جوان، باید فرصت مناسب برای تغییر و اصلاح رفتار به وی داده شود، زیرا نمی توان انتظار داشت حتی در صورت قبول مورد انتقادی، به طور دفعی و ناگهانی، موفق به تغییر رفتار شود. همانگونه که تشکیل رفتار، امری تدریجی و مشمول گذشت زمان است، تغییر آن نیز احتیاج به فرصت مطلوب دارد.
8. انتقاد سازنده باید با انگیزه ای خیرخواهانه و لحنی دوستانه و مشفقانه انجام شود تا بهترین تأثیر را بر جای گذارد.
9. در انتقاد از جوانان، باید ظرفیت روانی آنان در نظر گرفته شود و متناسب با میزان حساسیت روحی و نوع شخصیت آنها، انتقاد نمود. و گرنه بیش از آن چه که می خواهیم اصلاح رفتار کنیم، ناخواسته تخریب کرده ایم.
10. ترتیب دادن محافل بحث و انتقاد جوان در مراکز فرهنگی و نیز در رسانه های گروهی و مورد بحث قرار دادن شیوه ها و رویکرد های انتقاد سالم و سازنده و ارائه نمونه های عملی از انتقاد مفید و بهره گیری از نظرات کارشناسان و جوانان، زمینه طرح انتقاد موثر و پذیرش آن را فراهم می آورد

سبک غربی حیات جنسی

سبک غربی حیات جنسی  

در این زمینه، غرب، دوره هایی را گذرانده است که آگاهی از آنها، هم پیامدهای بی عفّتی را نمایان می سازد و هم ضرورت عفاف در زندگی را روشن می کند. دوره اوّل را می توان دوره «سکسِ آزاد (Free Sex)» نامید که در آن، هیچ محدودیتی برای ارتباط جنسی قائل نبودند. گسترش این ایده ـ که با عفافْ بیگانه بود ـ ، پیامدهایی به دنبال داشت که اندیشمندان غربی را نگران ساخت. مهم ترین آنها عبارت اند از:
1. شیوع بیماری های مقاربتی؛
2. افزایش بارداری های ناخواسته در نوجوانی؛
3. افزایش فرزندان نامشروع و بی سرپرست؛
4. افزایش نگرانی های خانواده ها، نوجوانان و جوانان؛
5. کاهش ازدواج و تشکیل خانواده؛
6. سست شدن بنیان خانواده ها؛
7. کاهش جمعیت و پیر شدن آن.
این پیامدها، اندیشمندان غربی را به چاره اندیشی واداشت که در نتیجه آن، ایده جدیدی به نام «سکس سالم (Safe Sex)» شکل گرفت و جامعه را به مرحله دوم از سبک حیات جنسی، وارد کرد. در این سبک، روابط جنسی، آزاد است، امّا برای پیشگیری از پیامدهای منفی آن، از وسایل پیشگیری استفاده می شود. با فراگیر شدن این ایده در جامعه، مشخص شد که در پیشگیری از آن پیامدهای منفی، ناکارآمد است و این شکل از روابط غیر عفیفانه، همچنان سلامت جسمانی و بهداشت روانی و موجودیت جامعه را به خطر می اندازد.این معضل اجتماعی، اندیشمندان غربی را به طرح ایده ای واداشت که می توان آن را یک نقطه عطف دانست و این چیزی نیست جز «خویشتنداری جنسی».
مهارت های خویشتنداری جنسی
طرّاحان برنامه «فقط خویشتنداری»، به عنوان نمونه در یک مورد، شش مهارت یا شش گام برای رسیدن به خویشتنداری جنسی را مطرح کرده اند که عبارت اند از:
1. لباس های مناسب بپوش. طرز لباس پوشیدن تو برای دیگران، پیام هایی می فرستد، حتی اگر تو قصد این کار را نداشته باشی. مردان (بیشتر از زنان) از طرز لباس پوشیدن تأثیر می پذیرند؛ زیرا آنان طوری آفریده شده اند که با آنچه می بینند، تحریک جنسی می شوند.
2. از داروهای روان گردان و الکل استفاده نکن. این دو، توانایی تصمیم گیری و رویارویی و «نه گفتن» را کاهش می دهند.
3. برای مدتی طولانی، با هم تنها ننشینید؛ زیرا این کار، به سرعت، به ارتباط فیزیکی (تماس بدنی) منجر می شود.
4. فقط با افرادی که اهداف مشابهی مانند تو دارند، بیرون برو؛ چون حفظ نظام ارزشی را برای تو آسان می کند.
5 . نیاز عشق خود را بشناس. شناخت نقاط آسیب پذیر خود، تو را از اشتباهات جدّی حفظ می کند.
6. معیار خود را در سطحی بالا قرار ده و قبل از آن که اوضاعْ حاد شود، آن را معیّن کن.
در موارد شش گانه بالا، به ترتیب از: حجاب و پوشش، مشروبات الکلی، خلوت نکردن با نامحرم، دوستان ناباب، نقطه ضعف شخصی هر فرد، و بالا بردن سطح معیار، سخن به میان آمده است که هر کدام از این مهارت ها به نوعی، در دینْ مطرح شده اند. در نمونه دیگری نیز چنین آمده است: «رسانه، دوستان و خودت را نیز فراموش نکن؛ اینها چیزهایی هستند که انسان را به فعالیت جنسی، مجبور می کنند...». در این توصیه، به نقش رسانه های مکتوب، شنیداری و تصویری در تضعیف خویشتنداری اشاره شده است.[1]

پی نوشت :
1. عباس پسندیده، دوماهنامه حدیث زندگی، غرب و برنامه های خویشتنداری، فروردین و اردیبهشت 1386، شماره 34، صفحه 88

بدبینی به همسر

بدبینی به همسر  

سؤال:خانم من هنگام خروج از منزل آرایش غلیظی می کند، ولی در منزل آرایش نمی کند. آیا حق دارم به او شک کنم و نسبت به او بدبین باشم؟
پاسخ: البته کار این خانم درست نیست و این یکی از محرمات الهی است. دین اجازه نمی دهد یک خانم با پوشش نامناسب و آرایش کرده بیرون برود. سختگیری اسلام به خاطر حفظ بنیاد خانواده است. یکی از علل جدی انحرافات و روابط ناشایست و ناامنی ها همین است. روایات زیادی دراین باره داریم. رسول اکرم (ص) فرمودند: اگر زنی با پوشش نامناسب و آرایش از منزل خارج بشود، تا اینکه مردم به او نگاه کنند، تمام فرشتگان آسمان و زمین او را لعنت می کنند. این خانم در غضب الهی است تا بمیرد و در روز قیامت او را در جهنم می افکنند. این روایت خیلی سنگین است. در جایی دیگر فرمودند: من شما را به «شرورترین زنانتان» آگاه می کنم، شرورترین زنان شما آن کسی است که موقعی که بیرون می روند آرایش می کننند و مرد خود را محروم می کنند. و در جایی دیگر فرمودند : من شما را به «بهترین زنانتان» آگاه می کنم. بهترین زنان شما کسانی هستند که وقتی در خانه هستند برای شوهرشان آرایش کنند و وقتی بیرون می روند دیگران را محروم می کنند. نکته ی بسیار مهم و اساسی است. الان سؤال چیز دیگری است. این آقا به خانمش شک دارد و بدبین است. یعنی این که نکند ایشان بیرون می روند که خیانت کنند. من این را قبول ندارم و اینجا حرف دارم. این فکر را از خودتان دور کنید. خانم شما اشتباه می کند. زن شوهردار باید خود را از پلیدی ها دور نگهدارد تا اطمینان شوهرش را جلب کند. خانم شما سراغ یک رفتار غلطی رفته اند و اعتماد شما از بین رفته است. ایشان اشتباه کرده اند. معنای این خیانت نیست. ممکن است برای خودنمایی باشد. بعضی از خانم ها این ویژگی ها را دارند. به زیبایی های ایشان در منزل بیشتر توجه کنید. با محبت و کلام نرم و با مهربانی به او بگویید که این رفتاری که شما می کنید باعث شده که شیطان به جان من بیفتد و به شما شک کنم. جلوی این شک و بدبینی را بگیرید.[1]

پی نوشت :
1. حسین دهنوی، برنامه گلبرگ زندگی، شبکه 3

ازدواج استخاره ای

ازدواج استخاره ای

ازدواج استخاره ای کار درستی نیست. شما هنوز درباره طرف نه فکر کرده اید و نه مطالعه و نه تحقیق کرده اید، چطور می خواهید استخاره کنید. این استخاره بی مورد و بی‌جایی است. استخاره برای جایی است که انسان همه راه ها را رفته و بعد از تحقیق و گفتگو با طرف و بعد از چند جلسه به سردرگمی رسیده و بر سر دوراهی است و اگر به جایی نرسیدید با قرآن استخاره کنید. اگر شما بدون دیدن خواستگار، اول استخاره کنید و بد بیاید، خواستگار را رد می کنید و حالا اگر خوب بیاید می گویید: الحمدلله و بدون تحقیق آن را قبول می کنید و می گویید: این ازدواج خوب است. بعد مشکلاتی پیش می آید و بعد سوال می کنند که ما استخاره کردیم خوب آمد. استخاره به جا نبوده است حالا جایی خانم و آقا گفتگو کرده اند و به جایی رسیده اند و می گویند استخاره کنیم. استخاره می کنند و بد می آید و دختر و پسر به هم دل داده اند و نمی توانند از هم جدا بشوند و بعد دست به دامن ما می شوند که حالا چه کار کنیم؟ خب چرا استخاره کردید؟ استخاره برای رهایی از سردرگمی است . استخاره از ادله شرعی نیست و عمل به آن الزامی نیست یعنی واجب نیست به آن عمل کنیم . یعنی اگر به استخاره عمل نکردیم، گناهی مرتکب نشده ایم. حالا اگر بد آمد و نخواستید به آن عمل کنید، شما صدقه بدهید و دعا کنید و بعضی علما هم چهل روز دعا را پیشنهاد می کنند. [1]

پی نوشت :
1. حسین، دهنوی، پایگاه اطلاع رسانی شبکه سه سیما، 8/9/92

چند روش برای تقویت تمرکز

چند روش برای تقویت تمرکز

1- کتابی را انتخاب کنید، یک صفحه از آن را در نظر گرفته و تعداد کلمات موجود در هر پاراگراف را بشمارید. یک بار دیگر این کار را تکرار کنید تا مطمئن شوید که شمارش را درست انجام داده اید. در ابتدای کار با یک پاراگراف شروع کنید و هنگامیکه این تمرین برای شما آسان تر شد، تمام کلمات یک صفحه را بشمارید. شمارش را به طور ذهنی و با حرکات چشم هایتان انجام دهید.
2- در ذهن خود از یک تا صد را بر عکس بشمارید.
3- در ذهن خود از شماره صد، سه تا سه تا بشمرید و کم کنید.
4- یک کلمه انتخاب کنید و آن را به مدت ۵ دقیقه در ذهن خود تکرار کنید. هنگامیکه توانستید بهتر و آسان تر تمرکز کنید. سعی کنید این کار را برای مدت ۱۰ دقیقه انجام دهید و بدون آنکه تمرکز حواس خود را از دست بدهید.
5- یک سیب را بردارید و از همه طرف به آن نگاه کنید. تمام حواس خود را بر روی آن متمرکز کنید وقتی به سیب نگاه می‌‌کنید به چگونگی رشد آن و یا ارزش غذایی آن و یا حتی مغازه ای که آن را خریده اید فکر نکنید، بلکه فقط و فقط به خود سیب فکر کنید. به آن نگاه کنید، آن را ببویید و لمس کنید.
6- همانند تمرین قبل عمل کنید با این تفاوت که این بار چشمانتان بسته باشد. در ابتدا تمرین شماره ۵ را به مدت ۵ دقیقه تکرار کنید و سپس به انجام این تمرین بپردازید. سعی کنید در طی تمرین به کلمات فکر نکنید.
7- شکل هندسی کوچکی ( مثلث، مربع و یا دایره ) را بر روی کاغذ رسم کنید و آن را به رنگ دلخواه درآورید. سپس بر روی آن تمرکز کنید. فقط به آن شکل فکر کنید و افکار نامربوط دیگر را از خود برانید.
8- مانند تمرین قبل عمل کنید با این تفاوت که این بار چشمانتان بسته باشد.[1]

پی نوشت :
1. سایت پزشکان بدون مرز، 10/9/92