اختاپوس وسواس1
وسواس یکی از بیماریهای روانشناختی شایع است که دلایل مختلفی سبب بروز آن میشود. این بیماری، علاوه بر آنکه آسیبهای روحی فراوانی را از خود به جا میگذارد، در مسیر بندگی نیز افراد مبتلا را با سرعتگیرهای دشواری روبرو میکند. غلبه بر این مشکل، در صورتی که پیشرفت زیادی کرده باشد و شدت و زمان ابتلای به آن زیاد باشد، بدون کمک گرفتن از مشاوران حاذق، ممکن نیست. ولی در برخی از افراد، وسواس ناشی از ندانستن و کجفکری است. در سخنی با این عزیزان، نکتههایی را یادآور میشویم.
1. از کاه وسوسه تا کوه وسواس: وسوسه مانند بهمن است؛ همان گونه که بهمن از یک گوله برف شروع میشود و به توده بزرگ تبدیل میشود، وسوسه نیز از کاه شروع و به کوه تبدیل میشود. وسوسه مانند بوتههای تیغ بیابانی است؛ وقتی تازه رشد کرده باشد با اندکی کشیدن از ریشه در میآید ولی اگر زمانی از رشدش بگذرد، کندن آن کار حضرت فیل است؛ به همین دلیل در احکام وسواس، به بیاعتنایی به آن سفارش جدی شدهایم.
2. ارتباط مؤثر: وظیفه داریم با ظرافت و امر به معروف درست، دیگران را از وسواس منع کنیم. مسخره کردن، تذکر در جمع، خندیدن و گوشه کنایه زدن، نسبت دادن آنها به شیطان و گناه کار بودن و رفتارهایی از این دست، وسواس را تشدید میکند.
3. جوشکاری انسانی: افراد وسواسی به دلیل اضطراب زیاد، تمایل به گوشهگیری دارند. با ظرفت آنها را به جمع بکشانیم.
4. شعلهای اضطراب: در آتشسوزی باید منابع اشتعالزا را از آتش دور کنیم تا مهار شود. در وسواس هم باید از هر چه که سبب اضطراب میشود، فاصله بگیریم تا شعلههای وسواس کاهش یابد.
5. حقیقت بندگی: عبادت چیزی است که خدا خواسته نه چیزی که میل ما میطلبد. مراقب باشیم شیطانی به نام عبادت، کلاه گل و گشادی سرمان نگذارد که تا روی نافمان بیاید!
6. پیشگیری: لازم است کارشناسان دین احکام را طوری بیان کنند و بنویسند که ایجاد وسواس نکند. حتماً اعلام کنند که احکام وسواسی جداگانه است. مراقب باشند با توجه به سابقه فرد، نگرش او، سخن اطرافیان و... رفتار و سؤالات وسواسگونه را از زهد و تقوا جدا کنند و با تشویق نابجا سبب تشدید وسواس نشوند.
7. احکام وسواسیها: همان گونه که مسافر، مریض و معلول احکام خاصی دارند، فرد وسواسی هم احکام خاص خود را دارد. زمانی که توان فرد در تمام کردن کار به دلیل وسواس بودن کم شده، از تکلیف او هم کاسته میشود.
8. عینک عرف: همان طور که نابینا برای مصون ماندن از خطر از افراد بینا کمک میگیرد، افراد وسواسی که به دلیل بیماری، بینششان کج و معوج میبیند و توهم را واقع میپندارند، براساس دستور دین و عقل باید از عینک عرف مردم و حامیان اطراف خود کمک بگیرید.
ادامه دارد....
لقمه حلال
حاکمی به واعظی گفت: این که می گویند لقمه حلال در نطفه اثر دارد، بی خود است. من لقمه حرام به بچهام دادم پسر خداشناسی شده و تو لقمه حلال دادی او بی دین شده است. واعظ حاضر جواب گفت: اون حرف درست است یه روز من مهمون تو بودم از لقمه تو خوردم پسر بد شد و زمانی تو مهمان من شدی از غذای حلال من خوردی بر نطفهات اثر گذاشت و پسرت خوب شد.
بیماریهای روانی
در یک تقسیم کلی، دو نوع بیمار روانی وجود دارد:
رواننژندی (نِوروز)
این اصطلاح شامل اختلالات خفیف روانی میشود و علایم آن خستگی بسیار و شکایتهای بدنی، اختلال در حافظه و کنشهای حسیـحرکتی، پریشانی و اضطراب مرضی است. نِوروز فقط بخشی از شخصیت بیمار را تحت تأثیر قرار میدهد و علایم آنها معمولاً با اضطراب بروز میکند. در این مورد، رابطة بیمار با واقعیت قطع نمیشود و علت اختلالات نوروتیک کارکردی است، نه عضوی؛ یعنی نِوروز علت مشخص بدنی ندارد و عضو مربوط سالم به نظر میرسد؛ اما کارکرد آن دارای اختلال و بینظمی است.
روانپریشی (سایکوز)
این اصطلاح شامل انواع اختلالات شدید روانی، مانند اختلالات روانیـ عضوی و اسکیزوفرنی و برخی اختلالات خلقی است. این اختلالات کل شخصیت فرد را فرامیگیرد. بیماران روانپریش به بیماری خود بینش ندارند. به همین دلیل، در پی درمان نیستند و نسبت به ترغیب دیگران به درمان مقاومت میکنند و جبهه میگیرند. تکلم پریشان (سخنان بیمعنا و بیربط) و رفتار آشفته (مانند آتش زدن خانه) دارند. آنها قادر به تفکیک تجربیات ذهنی (توهم و هذیان) خود از واقعیت نیستند. بنابراین، ممکن است دچار «توهم» شوند؛ یعنی بدون اینکه منشأ خارجی داشته باشد، صداهایی بشنوند یا چیزهایی ببینند و یا دچار «هذیان» شوند و خود را خدا، پیامبر یا مسئول یک مؤسسة بزرگ بدانند و گمان کنند که تحت تعقیباند و افرادی قصد دارند که غذایشان را مسموم کنند. سایکوزها علت کارکردی (افسردگی دوقطبی و اسکیزوفرنی و مانند اینها) و عضوی (فلج عمومی و جنون پیری و جنون الکلی) دارند.
سایکوتیکها غالباً برای خود و اطرافیان خود خطرناکاند. بنابراین، باید بهاجبار آنها را در بیمارستان بستری کرد. برخی از این بیماران در بیمارستان بهبود مییابند و برخی را تا مدتها در آنجا نگاه میدارند. در امریکا، تعداد تختهایی که بیماران روانی اشغال کردهاند، بیش از همة تختهایی است که بیماران دیگر در آنها بستری شدهاند.
سایکوزها به دو نوع ادواری و اطباقی تقسیم میشوند. بسیاری از اسکیزوفرنیها اطباقی هستند؛ اما مانیکـدپرسیو و اختلالاتی مانند اسکیزوفرنی عودکننده، سَندرُمهای غیرعادی مانند کاتاتونی دورهای و سایکوزهای آتیپیکِ عودکننده، سایکوز سیکلوئید (ادواری) هستند. مانیکـدپرسیو و انواع مختلف اسکیزوفرنی از معروفترین سایکوزهای کارکردی بهشمار میآیند. [1]
درد و درمان
برای درمان اختلالات روانی مانند افسردگی، وسواس و.... حتماً باید هم از روانشناس بالینی(رواندرمانی) و هم از روانپزشک [1] (دارو درمانی)، هر دو، کمک بگیریم. برخی میگویند خدا درمان و درد را میدهد از او میخواهیم شفا دهد به آنها میگوییم خود خدا گفته از اسباب طبیعی و متخصص کمک بگیریم و به همین دلیل امام حسن و حسین(علیهماالسلام) که دو انسان کامل بودند پدرشان در محراب عبادت بر زخمی شدند، برای درمان امام علی(ع) از پزشک کمک گرفتند. امام صادق علیه السلام: یکی از پیامبران بیمار شد؛ پس گفت: خود را درمان نمیکنم تا همو که بیمارم کرده است شفایم دهد. خداوند تعالی به او وحی کرد که تا خود را درمان نکنی، شفایت ندهم؛ زیرا شفا دادن از من است
دعای دفع فراموشی
امام صادق (ع) به یکی از یاران خود فرمودند:
هرگاه موقع نقل حدیثی از ما، شیطان آن را از ذهنت برده باشد دست بر پیشانیات بگذار و بگو:
«صل الله علی محمد و آل محمد اللهم اِنی اسئلک یا مُذَکِّرَ الخیرِ و فاعلَه و الآمرَ به ذکِّرنی ما اَنسانِیه الشیطانُ.»
درود خدا بر محمد و خاندان پاک او خدایا من ترا میخوانم ای یادآور خیر و انجام دهنده آن وای دستور دهنده به کار نیک به یادم آور آنچه را که شیطان از یادم برده است.